មេរៀនទី១៖ របត់ឈាមនិងភាពស៊ាំ (មេរៀនសង្ខេប)

កណ្តូបមានប្រដាប់របត់ឈាមបើកដែលក្នុងនោះឈាមហូរទៅក្នុងលំហនៃរាងកាយហើយស្រោចស្រពទៅលើជាលិកាទាំងឡាយជន្លេនមានប្រដាប់របត់ឈាមបិទ ហើយឈាមរបស់វាស្ថិតនៅក្នុងសរសៃរឈាម ។
សត្វឆ្អឹងកងមានប្រដាប់របត់ឈាមបិទ ។ ចំពោះត្រីមានប្រដាប់របត់ឈាមទោល ឈាមធ្វើដីណើរពីបេះដូងទៅស្រកី រួចបន្តទៅសារពាង្គកាយបន្ទាប់មកត្រលប់ចូលបេះដូងវិញ ចំពោះអំភីបពេញវ័យភាគច្រើនមានស្ងួតលូតលាស់ដែលប្រើប្រាស់សម្រាប់ដង្ហើមទៅលើគោក ។ បេះដូងរបស់វាមានថតលើពីរ និងថតក្រោមមួយ ។ ដូចនេះឈាមសម្បូរ O2 និង ឈាមខ្សត់ O2 មិនអាចលាយចូលគា្ននៅក្មេងថតលើទេ តែឈាមទាំងពីរបែបនេះ អាចលាយចូលគ្នាក្នុងថតក្រោមរបស់បេះដូង។
បេះដូងបក្សីនិងថនិកសត្វមា សទ្ទខណ្ឌ័ដែល ចែកបេះដូងជាបួនថត ដំណើររបត់ឈាមមានពីរគឺដំណើរពីបេះដូងទៅសូតនឹងដំណើរពីបេះដូងទៅសារពាង្គកាយ ។ ដូចនេះគ្មាន ល្បាយរវាងឈាមមាន O2 និងឈាមខ្សត់ O2 ។
ឈាមបង្កឡើងពីប្លាស្មានិងគោសិកាឈាម ប្លាស្មាជាធាតុរាវពណ៌លឿងថ្លា ដែលក្នុងនោះភាគច្រើនជាទឹកនិងរូបធាតុរលាយ ។ គោលិកាក្រហមជាកោសិកាឈាមដែលដឹកនាំ O2 និង CO2 ។ គោលិកាសជាកោសិកាឈាមដែលមាននាទីសំខាន់ប្រឆាំងនឹងមរោគផ្សេងៗ ប្លាកែតជាភាគល្អិតនៃកោសិកាឈាម ដែលមាននាទីក្នុងកំណកឈាម ។
សាពាង្គកាយយើងមានរបាំងការពារសម្រាប់ប្រឆាំងទៅនឹងជំងឺរបាំងការពាររូបគីមី (ស្បែក ភ្នាសក្នុងនៃ រាងកាយ ប្រតិកម្មរលាកនិងប្រព័ន្ធស៊ាំ ។ ប្រព័ន្ធស៊ាំការពារសារពាង្គកាយដោយការបំផ្លាញសារធាតុចម្លែកពីខាងក្រៅដែលបង្កជំងឺ។ អង់ទីសែនជាសារធាតុដែលបង្កឱ្យមានតំណបណ្ដុំ ។ អង់ទីករជាសារធាតុដែលត្រូវបានផលិតឡើងនៅពេលមានមេរោគឬសារធាតុចម្លែកជ្រៀតចូលក្នុងសារពាង្គកាយ ។