មេរៀនទី៤៖ ផ្លាកតិចតូនិច

ទ្រឹស្ដីទ្វីបរសាត់បានពន្យល់ពីភាពស៊ីគ្នារវាងទ្វីបអាមេរិចខាងត្បូងនិងទ្វីបអាព្រិច និងហេតុការណ៏សង្ស័យជាច្រើនទៀតផងដែរ ។ ប៉ង់សៀ ជាបណ្ដុំនៃទ្វីបកាលពី245លានឆ្នាំមុននិងបែកចេញពីគ្នាកាលពិ 225លានឆ្នាំមុន ។
ភស្តុតាងគម្លាតបាតសមុទ្រ បានពីភាពបញ្ច្រាសនៃម៉ាញេទិចក្នុងបាតសមុទ្រកំអែភ្នំ និងការខួងគំរូសិលា ។ កម្លាំងទ្រនុងរុញ ចលនាវិលវល់ និងកម្លាំងទំនាញ របស់មណ្ឌលថ្មធ្វើឱ្យផ្លាកតិចតូនិចមានចលនា ។
គេចែកព្រំដែនផ្លាកទិចតូនិចជាបីប្រភេទគឺព្រំដែន ជំនូបគ្នា ព្រំដែនបែកចេញពីគ្នា និងព្រំដែនជ្រួស ។ ទិន្នន័យទទួលបានពីការអង្កេតរបស់ផ្កាយរណបបង្ហាញថាផ្លាកតិចតូនិចខ្លះធ្វើចលនាជាមធ្យម 3សង់ទីម៉ែត្រក្នុងមួយឆ្នាំ។