Khmerrean.com

Tel: 093 561625

Working: 8.00 AM - 5.00 PM

មេរៀនទី៣៖ វត្តអារាម និងព្រះសង្ឃនៅកម្ពុជា (មេរៀនសង្ខេប សំណួរ ចម្លើយ)

ជំពូកទី២ : វប្បធម៌សន្តិភាព

មេរៀនទី៣៖ វត្តអារាម និងព្រះសង្ឃនៅកម្ពុជា

មេរៀនសង្ខេប

ដោយមានជំនឿយ៉ាងមោះមុតលើព្រះពុទ្ធសាសនា ប្រជាជន​បានផ្សារភ្ជាប់ជីវិត​របស់ខ្លួន​ទៅនឹងព្រះពុទ្ធសាសនា ។

១- ពិធីបំបួស និងអត្ថន័យ

កាលពីអតីតកាល កុលបុត្រដែលទៅសាងផ្នួស ត្រូវបានគេចាត់ទុកថាជា​ករណីយកិច្ចមួយ​ដ៏ឧត្ដុង្គឧត្ដម ដែលកូនប្រុសនៅក្នុងគ្រួសារនីមួយៗ ត្រូវបំពេញមុននឹង​ចូលខ្លួន​ទៅកសាងជីវភាពជាគ្រួសារថ្មីមួយនៅក្នុងសង្គម ។ អ្នកបួស ត្រូវសិក្សាចំណេះ​វិជ្ជាផ្សេងៗដូចជា អក្សរសាស្រ្តជាតិ អក្សរបាលី ព្រមទាំងធម៌វិន័យផ្សេងៗទៀត ។ ពិធីបំបួសនាគ មានការបំបួសនាគ ការបំបួសជាសាមណេរ និងការបំបួសជាភិក្ខុ ។

  1. ពិធីបំបួសនាគ    ពាក្យថា «នាគ» មានន័យថា ប្រសើរចម្បងបរិសុទ្ធ ។ នាគសំដៅបុគ្គលបុថុជ្ជនណាម្នាក់ដែលកើតមានសេចក្តីអៀនខ្មាស ខ្លាចបាប ហើយមាន​ចិត្ត​ជ្រះថ្លា ទៅសូមផ្នួសក្នុងសំណាក់ព្រះពុទ្ធសាសនា ។ កុលបុត្រ​ដែល​បម្រុងចូលទៅ​សាងផ្នួស  ត្រូវបានទទួលនាមថា «នាគ» ។ ពីមុន ពិធីនេះគេធ្វើចំនួនពីរថ្ងៃ ឬបីថ្ងៃ តែបច្ចុប្បន្នគេត្រឹមតែមួយថ្ងៃប៉ុណ្ណោះ ។ គេអាចធ្វើពិធីនេះ នៅផ្ទះ ឬនៅវត្តក៏បាន ។ គេរៀបត្រៃចីវរ និងបរិក្ខារចាំបាច់ដទៃទៀត ដូចជា បាយសីធំមួយធ្វើពីដើមចេក​ដែល​មានដប់បួនថ្នាក់ ដែលរុំព័ទ្ធដោយធាងចេក និងមានសំពត់ហូលរុំពីក្រៅមួយជាន់ទៀត ។ គេរៀបចំក្បួនហែនាគចេញទៅវត្តនៅពេលព្រឹក ដោយមានភ្លេងឆៃយ៉ាំ ឬភ្លេងពិណពាទ្យ​កំដរ ។ នាគ អាចជិះសេះ ឬគោ និងមានអ្នកបាំងឆត្រឲ្យ ព្រមទាំងហែហមដោយ​ម្តាយទូលត្រៃចីវរ ឪពុកស្ពាយបាត្រ និងអ្នកកាន់បរិក្ខារផ្សេងៗទៀត ។ ជាទូទៅ នាគ​ស្លៀក​ហូល ពានាក្រមាពណ៌ស ឆៀងលើស្មាឆ្វេង ។ ក្បួនដង្ហែរ ត្រូវប្រទក្សិណ​ជុំវិញ​ព្រះវិហារបីជុំ ទើបហែចូល ដើម្បីសម្ដែងសេចក្តីត្រេកអរចំពោះកុលបុត្រដែលចូលសាងផ្នួស ។
  2. ពិធីបំបួសនាគជាសាមណេរ ៖ ការបួសជាសាមណេរ មានន័យថា បួសសងគុណម្ដាយ ។ កាលពីសម័យដើម គេអាចបួសចាប់ពីអាយុ ៧ ឆ្នាំ ប្រសិនបើក្មេងនោះនិយាយច្បាស់ និងមានប្រាជ្ញា ។ ប៉ុន្តែក្រោយមក អ្នកបួសត្រូវមាន​អាយុចាប់ពី ១២ ឆ្នាំ ឬច្រើនជាងនេះ ព្រមទាំងមិនមានទោសកំហុស​ចំពោះ​ព្រះពុទ្ធ​សាសនា និងច្បាប់របស់ប្រទេស ។
  3. ពិធីបំបួសសាមណេរឲ្យបានឡើងជាភិក្ខុ ៖ សាមណេរណា​ដែលមានអាយុយ៉ាងតិច 21ឆ្នាំ អាចបួសជាភិក្ខុបាន ហើយតាម​ប្រពៃណីខ្មែរ ការបួសជាភិក្ខុ មានន័យថា បួសសងគុណឪពុក ។ ក្រោយពេលសាមណេរ បានសូមនិស្ស័យពីឧបជ្ឈាយ៍ ឬព្រះថេរៈដែលជាអ្នក​បំបួស ហើយលោកគ្រូឧបជ្ឈាយ៍បង្ហាញឲ្យសាមណេរសម្គាល់ថា បាត្រ សង្ឃាដី ចីវរ ជា​របស់​ខ្លួន ហើយផ្ដល់ឳវាទប្រៀនប្រដៅ ឧបសម្បទាបេក្ខៈ ។ ឧបសម្បទាបេក្ខៈ ត្រូវចេះឆ្លើយសំណួរផ្សេងៗ ដូចជាសំណួរអំពី «អន្តរាយិកធម៌» គឺបានដល់អាពាធ៥យ៉ាង និងបុគ្គលដែលមានពុទ្ធបញ្ញត្តិហាមមិនឲ្យបួសជាដើម ។​ ម្យ៉ាងទៀត តាមប្រពៃណីខ្មែរ ការបួសមានពីរប្រភេទទៀតគឺ ការបួសមុខភ្លើង (ការមានជីដូន ជីតា ឬម្តាយឪពុកស្លាប់) និងបួសលាបំណន់ (បួសជាថ្នូរ និង​ការបន់ស្រន់សុំអ្វីមួយ) ។ ការបួសប្រភេទនេះ មានពេលខ្លីទេ ។​ មនុស្សដែលបានសាងផ្នួសក្នុងព្រះពុទ្ធសាសនា ជាមនុស្សមានតម្លៃល្អប្រសើរជាង​អ្នកមិនបានបួស ។ អ្នកកាន់ព្រះពុទ្ធសាសនា និយមឲ្យតម្លៃអ្នកបួសថា ជាមនុស្សល្អ ដឹងខុស ដឹងត្រូវ ដឹងគុណ ដឹងទោស ដឹងបុណ្យ ដឹងបាប ….ឬកែគំនិតមាយាទ និងមានស្មារតីជាមនុស្សលះបង់ការប្រព្រឹត្តអំពើអាក្រក់មកជាមនុស្សថ្លៃថ្នូរខ្ពង់ខ្ពស់ ។ អ្នក​បួស​ ធ្វើ​ខ្លួន​ឲ្យ​ស្អាត​បរិសុទ្ធ​ចេញ​ចាក​ផុត​ពី​ចំណង​កាម​គុណ​ និង​ខិតខំ​ស្វែងរក​សេចក្ដី​​ស្ងប់​ចិត្ត​​តាម​រយៈ​ការ​សង្រួម​កាយ​ វាចា ចិត្ត​ ដោយ​អាស្រ័យ​ការ​ប្រព្រិត្តិ​តាម​វិន័យ​របស់​ព្រះ​ពុទ្ធ​ក្នុង​ភេទ​ជា​អ្នក​បួស ។

២- វត្ត​អារាម និង​អត្ថន័យ

ជា​កន្លែង​សម្រាប់​គោរព​បូជា និង​ជា​កន្លែង​សម្រាប់​ព្រះ​សង្ឃ​គង់​នៅ ។ ជា​ទី​កន្លែង​ស្ងប់ស្ងាត់​ ត្រជាក់​ត្រ​ជុំ ស្អាត​បរិសុទ្ធ ជា​សួន​ឧទ្យាន​ប្រកប​ដោយ​ព្រឹក្សា​និង​ជា​ទី​ស្នាក់​អាស្រ័យ​របស់​​អ្នក​បួស អប់រំ​ចិត្ត​ជម្រះ​កិលេស​តណ្ហា​ ដើម្បី​កាត់​ផ្ដាច់​ការ​ជាប់​ជំពាក់​​នឹង​ជីវភាព​រស់​នៅ​របស់​មនុស្ស​និង​កន្លែង​គោរព​បូជា ធ្វើ​បុណ្យ​ទាន​ផង ។ វត្តអារាម​ ​មាន​នាទី៖

  • កន្លែង​ស្ងប់​រំងាប់​ចិត្ត​ឲ្យ​ផុត​កង្វល់​ក្នុង​​ជីវិត
  • កន្លែង​ពឹង​ពាក់​នៃ​អ្នក​ភ័យ​ខ្លាច​នឹង​សេចក្ដី​ស្លាប់ ស្អប់ខ្ពើម​អំពើ​បាប និង​ចង់​កសាង​អំពើ​ល្អ
  • មន្ទីរពេទ្យ​ព្យាបាល​ខាង​ផ្លូវ​ចិត្ត​របស់​បរិស័ទ​នៅ​ជើង​វត្ត
  • កន្លែង​ជ្រក​កោន​របស់​អ្នក​កម្សត់​ទុរគត សិស្ស និស្សិត​ដែល​ត្រូវ​បន្ត​ការ​សិក្សា
  • រណ្ដៅ​កប់​ចោល​ទំនាស់ ជម្លោះ និង​ជា​កន្លែង​ដែល​មនុស្ស​ទាំង​អស់​មាន​ផាព​ស្មើ​គ្នា
  • កន្លែង​ធ្វើ​បុណ្យ​ទាន​ផ្សេងៗ​ដូចជា បុណ្យ​កឋិន បុណ្យ​ភ្ជុំបិណ្ឌ បុណ្យ​​មាឃបូជា បុណ្យ​ចូលឆ្នាំ
  • កន្លែង​បណ្ដុះ​សីលធម៌ គុណធម៌​និង​បណ្ដុះ​ពូជ​នៃ​បុណ្យ​កុសល

៣.ការ​ទ្រទ្រង់​ព្រះពុទ្ធសាសនា​របស់​វត្ត​អារាម

វត្ត​អារាម​ទាំង​អស់​ មាន​ភាព​ថ្កុំថ្កើង​ឋិតថេរ​បាន អាស្រ័យ​ដោយ​មាន​ការ​គាំទ្រ​​ពី​សំណាក់​ពុទ្ធបរិស័ទ​ចំណុះ​ជើង​វត្ត និង​សាធារណជន​ទូទៅ។ វត្ត​មាន​ការ​រីកចម្រើន​ដោយ ៖

  • ប្រជាជន​ខ្មែរ​ជា​​ពិសេស​ពុទ្ធ​សាសនិក​មិន​អាច​រស់​នៅ​គ្មាន​ពុទ្ធ​សាសនា​បាន​ទេ ពួកគេ បាន​ផ្សារភ្ជាប់​ជីវិត​របស់​គេ​ទៅ​នឹង​ពុទ្ធសាសនា​តាំងពី​​ពេល​កើត​រហូត​ដល់​ស្លាប់ ។
  • ប្រជាជន​ខ្មែរ​យល់​ថា​ការ​កសាង​វត្ត​អារាម​នឹង​ទទួល​បាន​កុសល​ជា​បុណ្យ​នៅ​ជាតិក្រោយ
  • វត្តអារាម​ ជាទី​តាំង​នៃ​ព្រះ​ពុទ្ធសាសនា ដែល​ជា​ទី​ពឹង​ពំនាក់​របស់​ប្រជាជន​គ្រប់រូប
  • បព្វជិត ពុទ្ធសាសនិក​នៅ​តាម​​វត្ត​អារាម​នីមួយៗ​ បាន​ព្យាយាម​យក​ចិត្ត​ទុកដាក់​សិក្សា​តាម​​ពុទ្ធ​និយម​ ។

៤. តួនាទី​របស់​ព្រះសង្ឃ

វិន័យ​សំខាន់​គឺ​ការ​រៀន​សូត្រ​វិន័យ និង​ធម៌អាថ៌ ឲ្យ​បាន​ជ្រៅជ្រះ ហើយ​ប្រតិបត្តិ​អប់រំ​ផ្លូវ​កាយ​និង​ផ្លូវ​ចិត្ត ឲ្យ​ស្អាតស្អំ​ជ្រះ​ថ្លា ហើយ​ណែនាំ​ពុទ្ធបរិស័ទ​ឲ្យ​គោរព​ធម៌​​ព្រះ​ដែល​​ជា​មូលដ្ឋាន​សីលធម៌​ជាតិ ។ ទំ​នាក់​ទំនង​ល្អ​ប្រពៃ​រវាង​គ្រហស្ថ​និង​ព្រះសង្ឃ​ខ្មែរ​ មិនមែន​ជា​រចនាសម្ព័ន្ធ​មួយ​គ្មាន​ភាព​ច្បាស់​លាស់​នោះ​ទេ ផ្ទុយ​ទៅវិញ​មាន​សារៈសំខាន់​ជា​អនេក សម្រាប់​ថែរក្សា​អត្តសញ្ញាណ​ជាតិ​ខ្មែរ​ឲ្យ​បាន​​គង់វង្ស​ជា​អមត ដោយ​ហេតុ​ថា ព្រះ​ពុទ្ធ​សាសនា​ជា​និមិត្តរូប​នៃ​​ជន​ជាតិ​ខ្មែរ​គ្រប់​ជំនាន់ ។

សំណួរ

  • តើ​វត្ត​អារាម​​មាន​ន័យ​ដូចម្ដេច ? តើ​វត្ត​អារាម​រីកចម្រើន​ដោយសារ​អ្វី ?
  • ចូរ​ពណ៌នា​ពិធី​បំបួស​នាគ ?
  • តើ​ពិធី​បំបួស​ជា​សាមណេរ​ ភិក្ខុ​ ប្រព្រឹត្ត​ទៅ​ដូច​ម្ដេច​ខ្លះ ?
  • តើ​ការ​បួស​ជា​សាមណេរ​ និង​ការ​បួស​ជា​ភិក្ខុ​ មាន​​លក្ខណៈ​ខុសគ្នា​ដូច​ម្ដេច​ខ្លះ?
  • ហេតុអ្វី​ បាន​ជា​ប្រជាជន​ខ្មែរ​មួយ​ចំនួន​ចង់​ឲ្យ​កូន​ប្រុស​សាង​ផ្នួស ?
  • តើ​​វត្ត​អារាម​របស់​ព្រះ​ពុទ្ធ​សាសនា​នៅ​កម្ពុជា​មាន​នាទី​សំខាន់​អ្វី​ខ្លះ​ចំពោះ​សង្គមជាតិ ?

វាយតម្លៃ ផ្តល់មតិយោបល់ ដើម្បីយើងខ្ញុំធ្វើការកែលម្អ។

សូម ចុះឈ្មោះ ដើម្បីផ្តល់មតិយោបល់
ចុះឈ្មោះ: 0